KinhNe.comKính Nể
Bạn già, hội nhóm và niềm vui chung

Bạn già đang ốm: nhóm bạn thăm hỏi, chia việc giúp và giữ chân bạn trong nhóm

Bạn già ốm dài ngày, nhóm bạn giúp được nhiều nhất bằng lịch thăm chia lượt, việc giúp cụ thể hỏi trước gia đình và cách giữ bạn trong nhóm khi chưa tới được.

An elderly Vietnamese woman reading aloud from a closed notebook to her friend resting on a cushioned armchair by a sunny window at home, close medium shot, warm soft light

Khi một người bạn già ốm dài ngày, nhóm bạn giúp được nhiều nhất không phải bằng những chuyến thăm dồn dập tuần đầu, mà bằng một lịch thăm chia lượt kéo dài nhiều tháng, những việc giúp cụ thể đã hỏi trước gia đình, và cách giữ cho người bạn ấy vẫn thấy mình thuộc về nhóm. Một cuộc gọi đều đặn mỗi tuần thường có ý nghĩa hơn cả giỏ quà to.

Bài này dành cho những nhóm bạn già có một thành viên vừa ốm nặng, vừa mổ, đang nằm viện hoặc đang tĩnh dưỡng ở nhà. Nhóm bạn không thay được bác sĩ hay gia đình, nhưng là nguồn vui và chỗ dựa tinh thần rất lớn. Phần dưới đi qua cách hỏi gia đình, chia lịch thăm, thăm thế nào cho đúng, nói gì và tránh gì, giúp những việc cụ thể, giữ bạn trong nhóm, và chăm cả người chăm sóc.

Vì sao sự có mặt của bạn bè quan trọng khi ốm

Bà Hai 74 tuổi bị ngã gãy cổ xương đùi, mổ xong về nhà tập đi chậm nhiều tháng. Tuần đầu, cả nhóm tập buổi sáng ba mươi người kéo tới thăm, nhà chật kín, bà vui nhưng mệt. Từ tuần thứ ba trở đi, không còn ai tới. Bà kể đó là lúc khó nhất: đau thì đỡ dần, nhưng ngày nào cũng chỉ thấy bốn bức tường và nghĩ mình đã bị quên.

Người cao tuổi khi ốm dài ngày thường mất cùng lúc nhiều thứ: nhịp sinh hoạt quen, việc tự lo cho mình, những buổi gặp bạn. Gia đình lo phần chăm sóc, nhưng con cháu còn đi làm, còn việc riêng, và có những chuyện người ta chỉ muốn kể với bạn cùng tuổi. Một người bạn tới ngồi nửa tiếng, kể chuyện nhóm, chuyện phường, giúp người ốm thấy mình vẫn còn là một phần của cuộc sống bên ngoài.

Sự có mặt đều đặn cũng giúp gia đình. Người chăm sóc có thêm người hỏi han, có lúc được ra ngoài hít thở khi bạn của bố mẹ tới ngồi cùng. Nhóm bạn tốt là nhóm biết rằng giai đoạn cần nhau nhất thường đến sau tuần đầu, khi mọi người đã quay về nhịp riêng.

Hỏi gia đình trước khi làm bất cứ điều gì

Mọi giúp đỡ nên bắt đầu bằng một cuộc gọi cho người nhà, không phải cho người ốm. Người nhà biết rõ sức khoẻ hôm nay, giờ nào tiện, cần gì và không cần gì.

  1. Cử một người trong nhóm làm đầu mối liên lạc với gia đình, tránh mười người gọi mười lần.
  2. Hỏi người ốm đang ở bệnh viện hay ở nhà, có tiếp khách được không, giờ nào hợp.
  3. Hỏi có điều gì cần kiêng: ăn uống theo dặn của bác sĩ, tránh đông người, tránh mùi hoa, tránh người đang cảm cúm.
  4. Hỏi gia đình đang thiếu gì: người ngồi trông vài giờ, người đưa đi tái khám, người nấu một bữa, người chở cháu đi học.
  5. Ghi lại những điều đã hỏi vào nhóm nhắn tin chung để cả nhóm cùng biết.
  6. Hỏi lại sau một hai tuần vì nhu cầu thay đổi theo giai đoạn hồi phục.

Câu hỏi mẫu với người nhà: "Nhóm bạn của mẹ cháu muốn tới thăm và giúp được gì thì giúp. Cháu xem tuần này hôm nào tiện, và nhà mình đang cần gì nhất, cứ nói thật để các bác sắp xếp." Lời hỏi cụ thể giúp người nhà dễ trả lời hơn câu "có cần gì không".

Chia lịch thăm theo lượt cho nhiều tháng

Lịch chia lượt giúp người ốm có khách đều đặn mà không bị mệt, và không ai trong nhóm phải gánh một mình. Bảng dưới là mẫu cho nhóm mười hai người, bạn ốm đang tĩnh dưỡng tại nhà.

TuầnAi đi thămHình thứcGhi chú
Tuần 1Trưởng nhóm và một người thân nhấtThăm tận nhà, ba mươi phútMang lời hỏi thăm của cả nhóm, hỏi gia đình cần gì
Tuần 2Hai người khácThăm tận nhàKể chuyện nhóm, mang ảnh buổi sinh hoạt gần nhất
Tuần 3Cả nhómGọi có hình trong buổi sinh hoạtMỗi người nói một câu chào
Tuần 4Hai ngườiThăm tận nhàGiúp một việc cụ thể đã hỏi trước
Từ tháng thứ haiLuân phiên mỗi tuần hai ngườiThăm hoặc gọiGiữ nhịp đều cho tới khi bạn quay lại nhóm

Mỗi lần thăm xong, người đi thăm nhắn vài dòng vào nhóm: bạn hôm nay thế nào, có cần gì thêm. Nhờ vậy lượt sau biết trước để chuẩn bị, và cả nhóm cùng theo được quá trình hồi phục của bạn.

Thăm thế nào cho đúng

Ngắn mà đều. Hai mươi đến ba mươi phút là đủ. Người ốm thường mệt nhanh dù không nói ra. Ra về khi bạn vẫn còn vui là cách thăm khéo nhất.

Đi ít người. Hai người mỗi lượt là vừa. Đông người thì ồn, chật, người ốm phải cố tiếp chuyện.

Không đến khi mình đang ốm. Đang ho, sốt, cảm cúm thì hoãn, gọi điện thay. Người cao tuổi đang hồi phục dễ bị lây bệnh.

Rửa tay khi tới. Nhất là khi thăm người vừa mổ, đang nằm viện. Đây là phép lịch sự nhỏ mà gia đình rất quý.

Ngồi ngang tầm mắt. Kéo ghế ngồi gần, ngang mặt người ốm, đặc biệt khi họ nằm hay ngồi xe lăn. Đứng nói từ trên cao xuống khiến người ốm thấy mình nhỏ bé.

Mang theo thứ để làm cùng. Một tập ảnh cũ, một bài hát quen, một tờ báo để đọc to, một ván cờ nếu bạn còn sức. Có việc để làm cùng thì đỡ cảnh ngồi hỏi bệnh.

Nói gì và tránh nói gì khi thăm bạn ốm

Lời nói khi thăm người ốm dễ vô tình làm người ta buồn. Bảng dưới gom những câu nên thay bằng cách nói khác.

Nên tránhVì saoNói thay bằng
"Trông bà xanh xao quá"Người ốm đã biết mình yếu, nghe thêm chỉ buồn hơn"Hôm nay bà ngồi dậy được rồi, mừng quá"
"Hồi trước ông Ba cũng bị y như vậy, rồi…"Chuyện người khác dễ gây lo sợ"Nhóm vẫn chờ bà về hát cùng"
"Phải uống cái này mới khỏi"Không phải bác sĩ, dễ làm người ốm bỏ thuốc theo đơn"Bác sĩ dặn gì thì mình làm đúng nhé"
"Già rồi, ốm là phải thôi"Câu nghe như buông xuôi"Từ từ rồi lại sức, cả nhóm còn chờ"
Hỏi chi tiết chuyện bệnhNgười ốm phải kể đi kể lạiHỏi một câu chung rồi chuyển sang chuyện vui

Không cần nói nhiều. Có khi ngồi im cùng nhau, nắm tay bạn một lúc, cũng là lời thăm hỏi đủ đầy. Nếu bạn muốn kể về nỗi lo của mình, cứ lắng nghe, đừng vội khuyên.

Những việc cụ thể nhóm bạn giúp được

Gia đình thường ngại nhờ, nên nhóm bạn đưa ra danh sách việc cụ thể để gia đình chọn. Mỗi người nhận một việc vừa sức mình.

  • Ngồi cùng người ốm vài giờ để người chăm sóc ra ngoài đi chợ, đi khám cho chính mình hay đơn giản là nghỉ ngơi.
  • Nấu một bữa ăn mang tới, sau khi đã hỏi kỹ những món cần kiêng theo dặn của bác sĩ.
  • Đưa đi tái khám nếu nhóm có người còn lái xe được, hoặc đi cùng để người nhà có thêm người đỡ.
  • Tưới cây, cho thú cưng ăn, trông nhà khi người ốm đang nằm viện và gia đình phải túc trực.
  • Đọc báo, đọc truyện, chép lời bài hát chữ to cho bạn mắt kém đang nằm nhà.
  • Giữ chỗ của bạn trong nhóm: ghi tên bạn vào lịch hát, giữ luống rau, giữ phần quà khi nhóm chia.

Nhóm không làm thay những việc chăm sóc y tế, không tự ý mua thuốc hay đồ bồi bổ theo lời truyền miệng. Mọi chuyện liên quan tới điều trị là việc của bác sĩ và gia đình. Nếu khi đang thăm mà thấy bạn đau ngực, khó thở, méo miệng, nói khó, yếu nửa người đột ngột hay ngã, gọi 115 ngay và báo người nhà.

Khi bạn đang nằm viện

Thăm người đang nằm viện khác thăm ở nhà. Phòng bệnh thường chật, nhiều giường, có giờ thăm riêng, và người bệnh có thể vừa làm thủ thuật, đang truyền dịch hay cần ngủ. Nhóm nên hỏi người nhà đúng giờ thăm của khoa, số giường, và hôm nay có tiện không trước khi đi. Nhiều khi một cuộc gọi ngắn có hình qua điện thoại của người nhà lại phù hợp hơn một chuyến đi xa.

Nếu đi, chỉ một hai người, ở mười lăm đến hai mươi phút, nói nhỏ để không ảnh hưởng giường bên. Không mang hoa có mùi nồng, không mang đồ ăn nếu chưa hỏi. Người cao tuổi đi thăm cũng nên tự giữ sức: mang nước, chọn giờ không quá nắng, không ngồi lâu trên ghế cứng ở hành lang.

Giai đoạn nằm viện thường là lúc gia đình bận nhất. Đây là lúc nhóm giúp được những việc ngoài bệnh viện: trông nhà, tưới cây, nấu cơm cho người nhà túc trực, đón cháu đi học. Việc giúp ở nhà nhiều khi nhẹ gánh cho gia đình hơn một chuyến thăm ở viện.

Giữ bạn trong nhóm và chăm cả người chăm sóc

Khi bạn chưa tới được buổi sinh hoạt, nhóm có thể đưa nhóm tới bạn: gọi có hình trong lúc tập, lúc hát; quay một đoạn ngắn gửi tới; viết thiệp chung có chữ ký của từng người. Mỗi tuần một điều nhỏ như vậy khiến bạn thấy ngày quay lại nhóm vẫn đang chờ mình.

Khi bạn bắt đầu đi lại được, giúp bạn quay lại từ từ. Bác sĩ cho phép tới đâu thì làm tới đó: lần đầu có thể chỉ tới ngồi xem, uống trà, chưa tham gia tập hay hát. Nhóm chuẩn bị một chiếc ghế tốt, một chỗ râm, một người đón ở cổng.

Đừng quên người chăm sóc, thường là người bạn đời cũng đã cao tuổi, hoặc người con đang vừa đi làm vừa lo cho bố mẹ. Một lời hỏi "dạo này bác có ngủ được không", một bữa cơm mang tới cho cả nhà, một buổi chiều có người ngồi thay, đều giúp người chăm sóc trụ được lâu hơn. Người chăm sóc khoẻ thì người ốm cũng được chăm tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Thăm bạn già đang ốm nên ở lại bao lâu?

Khoảng hai mươi đến ba mươi phút là vừa, đi hai người mỗi lượt. Người ốm thường mệt nhanh dù không nói ra, nên ra về khi bạn còn vui, hẹn lần sau, rồi giữ nhịp thăm đều qua nhiều tuần.

Nên mang quà gì khi thăm bạn già ốm?

Hỏi gia đình trước vì người ốm có thể đang kiêng theo dặn của bác sĩ. Ảnh cũ của nhóm, thiệp có chữ ký các bạn, một bài hát ghi âm, hay một bữa ăn nấu theo đúng chế độ thường được quý hơn giỏ quà đắt.

Có nên khuyên bạn dùng thuốc hay bài thuốc mình biết không?

Không nên. Việc điều trị là của bác sĩ và gia đình. Lời khuyên dùng thuốc ngoài đơn có thể khiến người ốm bỏ thuốc hoặc dùng sai. Hãy động viên bạn làm đúng theo dặn của bác sĩ.

Nhóm đông người thì chia lịch thăm thế nào?

Cử một đầu mối liên lạc với gia đình, chia lượt mỗi tuần hai người, kết hợp thăm tận nhà với gọi có hình trong buổi sinh hoạt. Mỗi lần thăm xong nhắn vài dòng vào nhóm để lượt sau biết trước tình hình.

Bạn ốm không muốn tiếp khách thì làm sao?

Tôn trọng mong muốn ấy. Gửi lời hỏi thăm qua người nhà, gửi thiệp, gọi điện ngắn khi bạn đồng ý, và để bạn biết nhóm vẫn chờ. Khi sức khoẻ khá hơn, bạn thường tự muốn gặp lại mọi người.

Đang thăm mà bạn có dấu hiệu bất thường thì làm gì?

Nếu bạn đau ngực, khó thở, méo miệng, nói khó, yếu nửa người đột ngột hoặc ngã đập đầu thì gọi 115 ngay, báo người nhà, không tự ý cho uống thuốc gì. Các dấu hiệu nhẹ hơn thì báo người nhà để liên hệ bác sĩ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138