KinhNe.comKính Nể
Bạn già, hội nhóm và niềm vui chung

Kết bạn khác thế hệ khi đã cao tuổi: làm bạn với người trẻ mà không ai phải gượng

Người cao tuổi có thể làm bạn thật với người trẻ qua việc làm chung, trao đổi kỹ năng hai chiều và cách trò chuyện không dạy đời, không so sánh thời xưa với thời nay.

A Vietnamese man in his seventies and a young woman in her twenties repairing a bicycle together on a quiet residential sidewalk, low angle side view, bright afternoon light

Người cao tuổi kết bạn với người trẻ dễ nhất qua một việc làm chung, nơi mỗi bên có thứ để cho và thứ để nhận, chứ không qua những cuộc trò chuyện chỉ một chiều người già khuyên, người trẻ nghe. Một ông biết sửa xe dạy cậu hàng xóm thay săm, cậu hàng xóm chỉ ông cách gửi ảnh cho cháu ở xa: tình bạn khác thế hệ bắt đầu từ những trao đổi nhỏ như vậy.

Người xưa gọi là bạn vong niên, bạn quên tuổi tác. Ở tuổi nghỉ hưu, bạn trẻ đem lại hơi thở mới, góc nhìn mới, và đôi khi là sự giúp đỡ đúng lúc. Phần dưới bàn chuyện tìm người trẻ ở đâu, trao đổi gì, nói chuyện thế nào để không thành giảng giải, giữ khoảng cách vừa phải và những điều nên tránh.

Vì sao bạn trẻ đáng có ở tuổi cao

Ông Tám 76 tuổi, nguyên thợ mộc, sống với vợ ở một con hẻm nhỏ. Bạn cùng tuổi của ông thưa dần, người về quê, người ốm, người đã mất. Một hôm cậu thanh niên thuê phòng đầu hẻm sang hỏi mượn cái cưa để đóng kệ sách. Ông không cho mượn mà sang đóng cùng. Từ đó tuần nào cậu cũng ghé, khi thì nhờ ông xem cái bàn gãy chân, khi thì mang sang ít trái cây quê gửi lên. Ông kể nhờ cậu mà ông biết dùng điện thoại gọi có hình cho con ở xa.

Bạn cùng tuổi hiểu nhau vì có chung ký ức. Bạn trẻ thì cho người cao tuổi một thứ khác: cảm giác mình vẫn đang nối với cuộc sống hôm nay, vẫn có ích cho người khác, vẫn học được điều mới. Nhiều người cao tuổi kể rằng nói chuyện với người trẻ khiến họ thấy mình bớt bị đứng ngoài lề.

Về phía người trẻ, một người bạn cao tuổi là người lắng nghe không vội vàng, là kho kinh nghiệm sống mà sách vở không có, và đôi khi là một chỗ yên ổn giữa thành phố bận rộn. Tình bạn ấy có thật và bền khi cả hai thấy mình được tôn trọng như nhau.

Tìm người trẻ ở đâu

Người cao tuổi ít khi gặp người trẻ ngoài con cháu. Những chỗ dưới đây tạo dịp gặp gỡ tự nhiên.

Chỗ gặpDịp để quenLưu ý
Hàng xóm trong hẻm, trong toà nhàChào hỏi, nhận giùm hàng, cho mượn đồ, góp một món ănNgười trẻ đi làm cả ngày, gặp vào chiều tối hoặc cuối tuần
Lớp học ở nhà văn hoáHọc chung một môn như cắm hoa, viết chữ, nấu ănNgồi cạnh người trẻ, hỏi giúp một điều nhỏ
Việc chung của tổ dân phốDọn vệ sinh, trang trí ngày lễ, làm vườn chungNhận phần việc hợp sức, để người trẻ làm việc nặng
Bạn của con cháuKhi bạn của cháu tới chơi nhàKhông chen vào chuyện của cháu, chỉ chào hỏi, mời nước
Hàng quán quenNgười bán hàng trẻ, người giao hàng hay ghéHỏi tên, nhớ tên, chào lại lần sau

Không cần chủ động tìm một người bạn trẻ như đi tìm việc. Chỉ cần ở những chỗ có người trẻ, cởi mở chào hỏi, nhận lời khi được nhờ, và chờ một mối quen tự lớn lên qua những lần giúp qua giúp lại.

Trao đổi hai chiều: mình cho gì, nhận gì

Mình cho tay nghề cũ. Sửa đồ, may vá, nấu món truyền thống, trồng cây, gói bánh, đóng đồ gỗ. Những kỹ năng tay chân ngày càng ít người trẻ biết, và họ thường rất muốn học khi có người chỉ tận tay.

Mình cho câu chuyện. Chuyện khu phố hồi xưa, chuyện nghề, chuyện những năm khó khăn. Kể như một người kể chuyện, không phải như một bài học.

Mình cho sự lắng nghe. Người trẻ có nhiều áp lực: việc làm, tiền nhà, chuyện yêu đương. Một người lớn tuổi nghe mà không phán xét là món quà hiếm.

Mình nhận cái mới. Cách dùng điện thoại, cách đặt hàng, món ăn mới, bài hát mới, cách nghĩ mới về công việc và gia đình. Chịu học từ người trẻ là cách nhanh nhất để họ thấy mình là bạn chứ không phải bề trên.

Mình nhận sự giúp đỡ việc nặng. Khiêng đồ, lên mái, sửa điện. Nhận giúp đỡ một cách thoải mái, cảm ơn và đáp lại bằng việc mình làm được, mối quan hệ sẽ cân bằng.

Cách trò chuyện để không thành giảng giải

Rào cản lớn nhất của tình bạn khác thế hệ là lời nói. Bảng dưới gom những thói quen hay làm người trẻ ngại, và cách nói thay.

Thói quen nên bớtNgười trẻ nghe thấy gìThay bằng
"Hồi xưa bọn ông khổ hơn nhiều"Bị so sánh, bị coi nhẹ khó khăn của mình"Bây giờ cái khó của các cháu là gì?"
"Cháu phải làm thế này mới đúng"Bị dạy đời"Ông thì từng làm thế này, cháu thấy có hợp không?"
Hỏi tuổi, lương, chuyện chồng con ngay lần đầuBị dò hỏi chuyện riêngHỏi về sở thích, công việc nói chung, quê ở đâu
Chê cách ăn mặc, đầu tócBị xét nétKhen một điểm cụ thể nếu thật lòng thấy đẹp
Nói lâu không dừngBị giữ lại, ngại lần sauKể ngắn, hỏi lại, để người trẻ nói

Câu hỏi mở là công cụ tốt nhất: "Dạo này việc của cháu có gì vui?", "Cháu thấy chuyện này thế nào?". Người trẻ được hỏi ý kiến sẽ tự nhiên muốn nghe ý kiến của người hỏi.

Giữ khoảng cách vừa phải

Tình bạn khác thế hệ bền khi không ai bị đòi hỏi quá sức. Người trẻ bận công việc, có những tuần không ghé được, có lúc chuyển chỗ ở. Người cao tuổi nên đón nhận nhịp ấy mà không trách. Một câu nhắn "lâu không thấy cháu, cháu khoẻ không" là đủ, không cần kể ra là mình đã chờ.

Ngược lại, người cao tuổi cũng không nên để mình thành chỗ dựa duy nhất hay người được chăm sóc một chiều. Giữ thêm bạn cùng tuổi, giữ việc riêng của mình, để tình bạn với người trẻ là một phần vui chứ không phải chỗ bám víu.

Chuyện tiền bạc nên tránh hẳn giữa hai người khác thế hệ mới quen: không cho vay, không vay, không đứng ra bảo lãnh, không nhờ mua bán hộ những khoản lớn. Đây không phải chuyện nghi ngờ nhau, mà là cách giữ tình bạn khỏi những hiểu lầm khó gỡ. Nếu có ai đó vừa quen đã nhắc chuyện tiền, chuyện giấy tờ nhà đất, nên bàn với con cháu trước khi trả lời.

Khi hai thế hệ khác quan điểm

Hai người cách nhau bốn năm mươi tuổi khó tránh khác nhau về cách nhìn: chuyện cưới xin, chuyện sinh con, chuyện việc làm, chuyện tiêu tiền, chuyện ăn mặc. Khác nhau không phải là vấn đề. Vấn đề là khi một bên cố thuyết phục bên kia phải nghĩ như mình.

Cách giữ tình bạn là coi mỗi lần khác ý là một dịp hiểu thêm. Người cao tuổi hỏi: "Sao cháu lại nghĩ vậy?", nghe cho hết, rồi kể cách nhìn của mình như một câu chuyện, không như một kết luận. Người trẻ thường kính trọng một người lớn tuổi dám nói "cái này ông chưa nghĩ tới" hơn là một người lúc nào cũng đúng.

Có những đề tài nên để ngoài tình bạn nếu cả hai đều thấy nặng nề, như những chuyện thời sự hay gây tranh cãi hoặc chuyện gia đình riêng đang căng thẳng. Không phải đề tài nào cũng cần bàn. Một tình bạn nhẹ nhàng, gặp nhau là vui, cũng đã quý. Khi đã thân hơn, cả hai sẽ tự biết chuyện nào mở được với nhau và chuyện nào nên giữ cho riêng mình.

Vài dịp nhỏ để vun tình bạn

Tình bạn khác thế hệ không cần dịp lớn. Những việc nhỏ dưới đây làm được ngay trong một tháng.

  • Mời người bạn trẻ ăn một bữa cơm nhà có món quê mình nấu khéo nhất.
  • Nhờ bạn trẻ chỉ một việc với điện thoại, rồi đáp lại bằng việc dạy bạn một món, một kỹ năng tay chân.
  • Cùng làm một việc cho khu phố: trồng cây trước hẻm, sơn lại cái ghế đá, dọn góc rác.
  • Kể cho bạn trẻ nghe chuyện về con hẻm, con phố mình ở hồi trước, chỉ cho bạn những dấu vết còn lại.
  • Nhớ ngày sinh của bạn trẻ và gửi một lời chúc ngắn.
  • Khi bạn trẻ có chuyện vui như được nhận việc, cưới hỏi, có con, gửi một món quà nhỏ tự tay làm.

Những việc này chẳng tốn kém, nhưng cho thấy người cao tuổi coi người trẻ là bạn thật sự, đáng nhớ, đáng quan tâm. Người trẻ thường đáp lại theo cách của họ, có khi bằng một lần ghé thăm đúng lúc mình đang cần nhất.

Khi tình bạn chạm vào gia đình

Con cháu đôi khi thấy lạ khi bố mẹ có bạn trẻ hơn mình. Có người mừng, có người lo. Cách tốt nhất là giới thiệu người bạn trẻ với con cháu một cách tự nhiên, ví dụ mời cùng ăn một bữa khi con về chơi. Gặp mặt rồi, những lo lắng mơ hồ thường tan đi.

Người bạn trẻ cũng có gia đình riêng. Khi được mời tới nhà họ, người cao tuổi nên đến đúng giờ, ở vừa đủ, mang một món nhỏ, cư xử như một người khách quý. Tôn trọng nếp nhà người khác là cách giữ cho tình bạn được cả hai gia đình đón nhận.

Có những tình bạn khác thế hệ kéo dài nhiều năm, người trẻ lớn lên, có gia đình, đưa con tới chào ông bà bạn. Đó là lúc người cao tuổi thấy những gì mình cho đi đã nảy mầm theo cách mình không ngờ, và người trẻ có thêm một người ông, người bà không cùng máu mủ.

Câu hỏi thường gặp

Người cao tuổi kết bạn với người trẻ bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ một việc làm chung hoặc một lần giúp qua giúp lại: hàng xóm nhờ mượn đồ, học chung lớp ở nhà văn hoá, làm việc chung của tổ dân phố. Chào hỏi cởi mở, nhớ tên, nhận lời khi được nhờ là đủ để mở đầu.

Nói chuyện với người trẻ thế nào để họ không ngại?

Hỏi nhiều hơn khuyên, tránh so sánh thời xưa thời nay, không hỏi chuyện riêng như lương, chuyện chồng con ngay lần đầu, kể chuyện ngắn rồi để người trẻ nói. Câu hỏi mở về công việc, sở thích giúp cuộc trò chuyện tự nhiên.

Có nên nhờ bạn trẻ giúp việc nặng không?

Có, và nên nhận giúp đỡ thoải mái, cảm ơn rõ ràng. Đáp lại bằng việc mình làm được như nấu một bữa, dạy một kỹ năng, kể một câu chuyện, mối quan hệ sẽ cân bằng và bền hơn.

Có nên cho bạn trẻ mới quen vay tiền không?

Không nên cho vay, vay, bảo lãnh hay nhờ mua bán hộ khoản lớn với người mới quen, dù khác hay cùng thế hệ. Nếu ai đó vừa quen đã nhắc chuyện tiền hay giấy tờ nhà đất, nên bàn với con cháu trước.

Bạn trẻ lâu không ghé thì có nên trách không?

Không nên. Người trẻ bận việc, có lúc chuyển chỗ ở. Một tin nhắn hỏi thăm nhẹ nhàng là đủ, và giữ thêm bạn cùng tuổi, việc riêng của mình để tình bạn với người trẻ là phần vui chứ không phải chỗ bám víu.

Con cháu lo khi bố mẹ có bạn trẻ thì làm sao?

Giới thiệu người bạn trẻ với con cháu một cách tự nhiên, ví dụ mời cùng ăn một bữa khi con về chơi. Gặp mặt trực tiếp thường làm tan những lo lắng mơ hồ, và con cháu thấy bố mẹ vui hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138