KinhNe.comKính Nể
Vận động trong đời thường

Múa dân vũ cho người cao tuổi: vào nhóm, học bước và giữ đầu gối khi xoay

Người cao tuổi múa dân vũ thế nào cho vui mà không đau gối: chọn nhóm, học bước chậm, giày và mặt sàn, động tác xoay, nhún cần tránh, chuyện biểu diễn và lúc nên nghỉ.

A group of Vietnamese women in their sixties and seventies dancing in a loose circle on a community hall floor, overhead wide shot, warm afternoon light, swirling jade and gold scarves

Múa dân vũ hợp với người cao tuổi khi bạn vào được một nhóm có nhịp nhạc vừa phải, học bước chậm từng đoạn, đi giày bám sàn và làm nhỏ những động tác xoay, nhún, bật mà đầu gối thấy gượng. Làm đúng vậy thì dân vũ vừa là vận động, vừa là niềm vui chung, vừa là cái cớ để ngày nào cũng gặp bạn.

Bài này đi qua chuyện chọn nhóm, buổi đầu học bước, những động tác hay làm đau gối, cổ chân, giày và mặt sàn, chuyện tập để biểu diễn dịp lễ, và lúc nên nghỉ. Người có bệnh tim mạch, huyết áp, đau khớp hay hay chóng mặt nên hỏi bác sĩ trước khi theo một nhóm múa nhịp nhanh.

Ba tháng đầu của cô Hiền ở nhóm dân vũ

Cô Hiền 64 tuổi, ví dụ giả định, vừa nghỉ hưu ở một thị trấn. Chiều nào sân nhà văn hoá cũng có tiếng nhạc dân vũ, cô đứng ngoài xem gần một tuần mới dám vào. Buổi đầu cô quay ngược chiều cả nhóm, đỏ mặt. Một bà lớn tuổi hơn kéo cô ra hàng sau, bảo cứ nhìn lưng người trước mà đi theo.

Tháng thứ nhất, cô chỉ thuộc hai bài. Tháng thứ hai, cô thấy đầu gối trái hơi nhói ở bài có động tác xoay nhanh, nên cô xoay bằng cách bước nhỏ nhiều nhịp thay vì xoay trên một chân. Tháng thứ ba, cô thuộc sáu bài và được nhờ đứng hàng giữa trong buổi múa mừng ngày lễ của phường.

Điều giữ cô Hiền lại không phải bản thân bài múa, mà là những người bạn mới, những câu chuyện sau giờ tập, và cảm giác ngày nào cũng có chỗ để đến. Dân vũ với người cao tuổi là vận động đi kèm niềm vui chung, và chính niềm vui ấy làm cho việc vận động bền lâu.

Chồng cô Hiền ban đầu chỉ đưa vợ đi rồi ngồi uống nước ở quán bên cạnh. Sau hai tháng, chú cũng ra đứng hàng cuối. Hai vợ chồng giờ có thêm một việc chung mỗi chiều, về nhà có chuyện để kể với con cháu ở xa qua điện thoại.

Chọn nhóm dân vũ hợp với mình

Mỗi nhóm một không khí và một nhịp. Trước khi theo hẳn, xem thử vài buổi và để ý:

  • Nhịp nhạc và độ khó bài: nhóm toàn bài nhanh, nhiều bước bật nhảy thì không hợp người mới hoặc người đau gối.
  • Người dẫn có dạy bước chậm cho người mới không, hay chỉ bật nhạc rồi múa luôn.
  • Mặt sàn: sân xi măng phẳng, sàn nhà văn hoá khô ráo hợp hơn sân gạch men trơn hay sân đất gồ ghề.
  • Giờ tập: chiều muộn mùa hè, sáng muộn mùa đông; tránh giờ nắng gắt.
  • Không khí nhóm: có chỗ cho người mới đứng hàng sau, có ai trêu chọc người múa sai không.
  • Chuyện đóng góp và biểu diễn: hỏi rõ khoản góp dùng vào việc gì, có bắt buộc may trang phục, đi biểu diễn không.

Nhóm hợp là nhóm mà sau buổi tập bạn thấy vui, hơi mỏi mà không đau, và muốn quay lại vào hôm sau. Đừng chọn nhóm chỉ vì đông người hay vì đi biểu diễn nhiều.

Học bước từ buổi đầu: chậm mà chắc

Người mới thường muốn theo kịp cả bài ngay, rồi nản. Cách học từng phần dưới đây giúp thuộc bài nhanh hơn mà đỡ căng thẳng:

  1. Đứng hàng sau, nhìn lưng người trước để theo đúng chiều, khỏi phải nhìn người dẫn đứng ngược hướng.
  2. Mấy buổi đầu chỉ theo phần chân, tay để tự nhiên. Chân vững rồi mới thêm tay.
  3. Học từng đoạn tám nhịp: nhờ người dẫn hoặc bạn bên cạnh tách bài thành vài đoạn, thuộc đoạn một rồi mới sang đoạn hai.
  4. Về nhà nhẩm bước trong phòng khách, không cần nhạc, mỗi lần vài phút, có ghế bên cạnh để vịn khi xoay.
  5. Mỗi tuần thuộc thêm một bài, không cần nhiều hơn. Ba tháng là có một vốn bài để múa cùng nhóm.
  6. Ghi nhớ bằng tên gọi riêng: tự đặt tên cho đoạn bước như "đoạn sang ngang", "đoạn vỗ tay" cho dễ nhớ.

Múa sai không có gì phải ngại. Ngay cả người tập lâu cũng có lúc quên bước. Cứ đứng yên, nhìn người bên cạnh rồi bắt vào nhịp tiếp theo.

Việc nhớ bước, nhớ thứ tự động tác cũng là một cách cho đầu óc làm việc. Nhiều người cao tuổi kể rằng những ngày đầu học bài mới thấy rối, nhưng khi đã thuộc thì có cảm giác rất vui, như vừa làm xong một việc khó. Cứ để bài mới đến chậm, mỗi tuần một bài, đầu óc và đôi chân cùng quen dần.

Động tác nào dễ đau gối, cổ chân và cách làm nhẹ đi

Dân vũ có nhiều động tác đẹp nhưng không phải động tác nào cũng hợp với khớp của người cao tuổi. Bảng dưới gợi ý cách làm nhỏ lại mà vẫn theo nhịp nhóm.

Động tácVì sao dễ đauCách làm nhẹ đi
Xoay tròn trên một chânGối và cổ chân bị vặn khi bàn chân bám sànXoay bằng nhiều bước nhỏ, nhấc chân theo người
Nhún sâu, khuỵu gối thấpGối chịu lực lớn khi gập sâuChỉ nhún nhẹ, giữ gối không vượt quá mũi chân
Bật nhảy, giậm mạnhLực dội lên gối, háng, cột sốngThay bằng bước nhấc gót, không rời đất
Cúi gập người, quay đầu nhanhDễ choáng, nhất là người có huyết ápCúi một nửa, quay đầu chậm theo thân
Bước lùi nhanhKhông thấy phía sau, dễ vấp người khácBước lùi nhỏ, liếc nhìn phía sau trước

Nói với người dẫn: "Gối hơi yếu, phần xoay với nhún xin làm nhẹ." Người dẫn có kinh nghiệm sẽ hiểu, và có khi còn sửa động tác cho cả nhóm nhẹ đi.

Giày, quần áo và mặt sàn

Giày đế mềm, bám nhưng không quá dính. Giày thể thao nhẹ hoặc giày múa đế cao su mỏng. Đế quá dính làm bàn chân không xoay theo người, gối bị vặn; đế quá trơn thì trượt. Không múa bằng dép lê hay đi chân trần trên sân xi măng.

Quần áo thoáng, không quá dài. Váy hay quần quá dài, khăn choàng buông thõng dễ vướng chân khi xoay. Trang phục biểu diễn cần thử múa trước vài buổi.

Kiểm mặt sàn trước buổi tập. Vũng nước, lá rụng, sỏi nhỏ trên sân là thứ gây trượt. Người đến sớm quét qua một lượt là giúp cả nhóm.

Đeo kính khi cần. Người cận, viễn nặng mà bỏ kính khi múa dễ va chạm. Dây đeo kính giúp kính không rơi khi xoay.

Mang theo nước và một chiếc khăn. Múa theo nhạc nhanh ra mồ hôi nhiều hơn mình tưởng. Để chai nước ở một chỗ cố định cạnh sân, uống giữa các bài, lau mồ hôi để khỏi lạnh khi gió lên lúc chiều tối.

Giữ hoà khí trong nhóm: vài câu nói mẫu

Nhóm dân vũ đông người nên cũng có lúc va chạm: chuyện đứng hàng nào, chuyện ai được múa biểu diễn, chuyện tiền góp mua loa, may áo, chuyện nhạc to làm phiền hàng xóm. Va chạm nhỏ không giải quyết thì người ta lặng lẽ bỏ nhóm, mất luôn một buổi vận động vui mỗi ngày.

Vài câu nói giúp mọi chuyện nhẹ đi. Khi muốn đổi chỗ: "Đứng hàng đầu nhìn người dẫn bị ngược, xin xuống hàng sau cho dễ theo." Khi chưa muốn đi biểu diễn: "Đợt này gối chưa khoẻ, xin múa ở nhà cùng cả nhóm, đợt sau tham gia." Khi hỏi về tiền góp: "Nhóm mình ghi sổ thu chi rồi cuối tháng đọc cho cả nhóm nghe được không, cho ai cũng yên tâm."

Với hàng xóm quanh sân, nhóm nên chủ động: vặn nhạc vừa phải, giữ đúng giờ, không mở loa quá sớm hay quá muộn. Một câu chào, một lời hỏi "nhạc có to quá không" với nhà sát sân giữ được hoà khí tốt hơn nhiều so với đợi người ta lên tổ dân phố phản ánh.

Tập để biểu diễn dịp lễ: vui mà đừng quá sức

Nhiều nhóm dân vũ ở phường, xã được mời múa trong buổi mừng thọ, ngày lễ, hội thi văn nghệ. Đó là niềm vui và niềm tự hào lớn, nhưng cũng là lúc dễ quá sức nhất: tập dồn ngày nào cũng hai ba tiếng, bài mới khó, nhạc nhanh, lại thêm áp lực "không được làm hỏng cả đội".

Vài cách giữ niềm vui mà không quá sức: nhận vị trí hợp sức mình, không ngại xin đứng hàng sau; không tập quá giờ thường lệ quá nhiều; nghỉ một ngày giữa những ngày tập dồn; uống đủ nước; ngủ đủ đêm trước buổi diễn. Nếu thấy một bài quá khó với gối của mình, nói sớm để người dẫn sắp xếp, đừng cố đến sát ngày rồi đau.

Con cháu nên đến xem và khen. Với nhiều ông bà, được con cháu ngồi dưới xem mình múa là một trong những niềm vui lớn của tuổi già, và là động lực để giữ nhịp vận động sau khi buổi lễ đã qua.

Khi nào gặp bác sĩ, khi nào dừng ngay

Múa theo nhạc vui nên người ta hay quên mệt. Dừng lại và nghe cơ thể khi:

  • Có bệnh tim mạch, huyết áp chưa ổn, hay chóng mặt, đau khớp nhiều: hỏi bác sĩ trước khi theo nhóm nhịp nhanh hoặc tập để biểu diễn.
  • Đang múa thấy choáng, hoa mắt, tim đập loạn, hụt hơi không nói được câu ngắn: dừng, ra ghế ngồi, uống ngụm nước.
  • Đau thắt ngực, khó thở nhiều, vã mồ hôi lạnh, yếu hay tê một bên người, méo miệng, nói khó, hoặc ngã đập đầu: gọi 115 ngay.
  • Đau gối, cổ chân sưng sau buổi tập, đau kéo dài quá vài ngày: nghỉ múa, đi khám, đừng cố ra sân.
  • Vừa ốm dậy, vừa ra viện hay vừa thay đổi thuốc theo đơn: hỏi bác sĩ bao giờ quay lại nhóm được, và mấy buổi đầu chỉ múa vài bài chậm.

Báo cho người dẫn và một hai người bạn trong nhóm về bệnh nền của mình. Trong nhóm đông, biết trước một chút là đỡ cuống khi có chuyện.

Câu hỏi thường gặp

Người cao tuổi múa dân vũ mỗi tuần mấy buổi là vừa?

Nhiều người thấy vừa với ba đến năm buổi mỗi tuần, mỗi buổi khoảng nửa tiếng đến một tiếng có nghỉ xen. Người mới thì vài buổi, buổi ngắn, rồi tăng dần khi thấy khoẻ.

Đau gối có múa dân vũ được không?

Nhiều người đau gối nhẹ vẫn múa được nếu tránh xoay trên một chân, nhún sâu và bật nhảy. Gối sưng, đau tăng sau mỗi buổi thì nên nghỉ và hỏi bác sĩ.

Đàn ông lớn tuổi có nên tham gia nhóm dân vũ?

Có, ngày càng nhiều nhóm có cả ông lẫn bà. Ngại thì rủ thêm một người bạn cùng vào, đứng hàng sau mấy buổi đầu. Nhiều ông về sau còn thành người dẫn nhịp cho nhóm.

Không thuộc bài thì có nên ra múa không?

Có. Không ai thuộc bài ngay từ đầu. Đứng hàng sau, theo phần chân trước, học từng đoạn tám nhịp. Sau vài tuần sẽ thuộc dần mà không thấy áp lực.

Múa dân vũ có thay được đi bộ không?

Dân vũ là vận động theo nhạc, dùng cả tay chân và cần nhớ bước, khác với đi bộ. Hai môn bổ sung cho nhau. Người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ cách kết hợp phù hợp.

Nhạc to ở sân tập có ảnh hưởng gì không?

Nhạc quá to lâu ngày có thể làm tai mệt và làm phiền hàng xóm. Nên đứng xa loa, đề nghị nhóm vặn vừa phải và giữ đúng giờ tập để giữ hoà khí với khu dân cư.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138