KinhNe.comKính Nể
Về hưu làm gì

Giúp việc tổ dân phố khi về hưu: nhận phần nào, giữ sức thế nào, tránh va chạm ra sao

Tổ dân phố luôn cần người về hưu: ghi sổ, nhắc lịch, thăm hỏi, giữ ngõ sạch. Cách chọn việc vừa sức, giữ minh bạch, tránh va chạm hàng xóm và biết lúc trả việc.

Two older Vietnamese neighbors, a man and a woman in their sixties, sweep and tidy a clean narrow residential alley lined with potted plants, eye-level wide shot, early morning light

Người về hưu giúp việc tổ dân phố tốt nhất ở những phần việc gần nhà, có lịch rõ và không ôm tiền một mình: ghi sổ họp, nhắc lịch sinh hoạt, thăm hỏi người ốm, giữ ngõ sạch, chuẩn bị các dịp chung. Nên nhận một hai phần trước, làm có người cùng, ghi chép minh bạch, và biết trả việc khi sức không còn cho phép.

Ví dụ giả định cô Mai, 63 tuổi, nguyên nhân viên văn phòng một trường học, sống ở một con ngõ hơn bốn mươi hộ. Về hưu được nửa năm, tổ trưởng nhờ cô giúp ghi biên bản các buổi họp. Rồi cô được nhờ thêm việc nhắc lịch tiêm phòng cho trẻ, lập danh sách các cụ trên tám mươi để đi thăm dịp Tết, giữ sổ đóng góp sửa đèn ngõ. Sau một năm, cô thấy mình biết tên gần hết người trong ngõ, nhưng cũng có lần mất ngủ vì một nhà nghi ngờ khoản đóng góp. Bài này đi qua cả cái được lẫn những chỗ cần giữ.

Vì sao việc tổ dân phố hợp với người về hưu

Tổ dân phố là đơn vị gần nhất với đời sống mỗi nhà. Ở đó có những việc chung không bao giờ hết: họp định kỳ, phổ biến thông báo của phường, giữ vệ sinh ngõ xóm, tổ chức Trung thu cho trẻ, đi thăm người ốm, chuẩn bị ngày hội của khu dân cư. Phần lớn những việc ấy cần người có thời gian ban ngày, có kinh nghiệm giấy tờ, có sự kiên nhẫn. Người về hưu có đủ cả ba.

Với người về hưu, việc tổ dân phố có những cái lợi riêng. Nó gần nhà, không phải đi xa. Nó có nhịp theo tháng, theo dịp, dễ xếp vào tuần lễ. Nó cho cảm giác có ích rất cụ thể: con ngõ sạch hơn, đèn ngõ sáng lại, cụ nhà bên được thăm khi ốm. Và nó mở rộng vòng quen biết ngay quanh chỗ mình sống, điều rất quý khi tuổi càng cao càng ít đi xa.

Cần phân biệt: đây là việc chung của khu phố mình đang sống, gắn với tổ chức ở cơ sở, khác với đi làm thêm hay tham gia các tổ chức thiện nguyện bên ngoài. Vì gần và quen, nó cũng dễ va chạm hơn, nên cách làm cần khéo hơn.

Các phần việc thường cần người giúp và mức sức cần có

Mỗi tổ dân phố chia việc một khác, bảng dưới chỉ là những việc hay gặp. Cột cuối gợi ý cách làm cho nhẹ.

Phần việcHợp với aiNhịpCách làm cho nhẹ
Ghi biên bản họpNgười viết rõ, cẩn thậnTheo buổi họpGhi ý chính, đọc lại cuối buổi cho mọi người nghe
Nhắc lịch, chuyển thông báoNgười quen nhiều nhà, đi lại đượcVài lần mỗi thángChia ngõ cho hai ba người, mỗi người một đoạn
Thăm hỏi người ốm, các cụ cao tuổiNgười ân cần, có thời gianTheo dịp và khi có người ốmĐi theo cặp, thăm ngắn, hỏi gia đình cần gì
Giữ vệ sinh ngõ, chăm cây chungNgười còn khoẻ, thích việc tay chânHằng tuầnLàm sáng sớm, rủ nhiều nhà, việc nặng nhờ người trẻ
Giữ sổ đóng gópNgười tỉ mỉ, được tinTheo đợtLuôn có hai người cùng giữ, công khai sổ sau mỗi đợt
Chuẩn bị dịp chung (Trung thu, Tết, ngày hội)Người khéo tổ chứcVài lần mỗi nămChia ban, mỗi ban một người phụ trách, không ôm hết

Người mới nhận việc nên chọn một phần ở cột "hợp với ai" giống mình nhất, làm thử vài tháng rồi mới nhận thêm. Cô Mai bắt đầu từ ghi biên bản vì đó là việc cô làm cả đời ở trường; việc giữ sổ đóng góp cô nhận sau, và đó cũng là việc khiến cô phải học thêm nhiều nhất.

Giữ minh bạch khi đụng đến tiền và giấy tờ

Không bao giờ giữ tiền một mình. Mọi khoản đóng góp chung nên có ít nhất hai người cùng thu, cùng ghi, cùng ký. Không phải vì nghi ai, mà để chính người giữ được yên tâm khi có thắc mắc.

Ghi ngay, ghi đủ. Thu của nhà nào, bao nhiêu, ngày nào, ghi ngay tại chỗ, đọc lại cho người đóng nghe. Chi khoản gì thì giữ hoá đơn, giấy biên nhận, kẹp vào sổ.

Công khai sau mỗi đợt. Đọc tổng thu, tổng chi trong buổi họp, hoặc dán bản tóm tắt ở chỗ sinh hoạt chung. Ai muốn xem sổ chi tiết thì mời xem. Minh bạch sớm đỡ được cả mùa lời ra tiếng vào.

Giấy tờ của người dân thì không giữ hộ. Không nhận giữ giấy tờ tuỳ thân, sổ sách cá nhân của các hộ. Nếu cần giúp ai làm thủ tục, chỉ hướng dẫn cách làm và nơi nộp; việc giải quyết là của cơ quan có thẩm quyền ở phường.

Va chạm hay gặp và cách giữ hoà khí

Làm việc chung với hàng xóm khác hẳn làm việc ở cơ quan: không có cấp trên cấp dưới, ai cũng là người trong ngõ, và chuyện nhỏ dễ thành chuyện lớn vì ngày nào cũng gặp nhau. Mấy va chạm hay gặp: nhà không muốn đóng góp, nhà phàn nàn việc làm chưa đều, người cho rằng mình bị bỏ sót khi chia quà, người nghi ngờ chuyện sổ sách.

Cách giữ hoà khí đầu tiên là không tranh cãi ngay tại chỗ. Khi có người phàn nàn, ghi nhận, cảm ơn vì đã nói, hẹn trả lời sau khi xem lại sổ hoặc hỏi tổ trưởng. Một câu mẫu: "Chị nói đúng là cần rõ, để em xem lại sổ rồi tối mai em qua nói chuyện với chị." Câu này hạ nhiệt, cho mình thời gian, và cho người kia thấy được tôn trọng.

Cách thứ hai là không nhận phần quyết thay tập thể. Việc đóng góp bao nhiêu, chia quà thế nào, sửa gì trước, nên đưa ra buổi họp để mọi người cùng bàn. Người giúp việc tổ dân phố là người thực hiện điều đã thống nhất, không phải người đặt ra luật. Khi va chạm vượt quá sức mình, nhường cho tổ trưởng hoặc ban điều hành tổ dân phố giải quyết, đừng ôm.

Giữ sức khi làm việc chung

Việc tổ dân phố không nặng nhưng dễ dồn: một tuần có cả họp, cả thăm hỏi, cả chuẩn bị Trung thu. Người về hưu cần tự đặt giới hạn để niềm vui có ích không thành mệt mỏi.

  1. Nhận tối đa hai phần việc thường xuyên cùng lúc. Việc theo dịp thì nhận phần nhỏ, có người cùng làm.
  2. Đi thăm hỏi vào giờ mát, mỗi lần không quá ba bốn nhà. Giữ khẩu trang khi thăm người đang ốm sốt, ho.
  3. Việc tay chân như quét ngõ, dọn cống, kê bàn ghế thì làm phần nhẹ, để phần bê vác, leo trèo cho người trẻ.
  4. Không nhận cuộc gọi việc chung sau chín giờ tối, trừ việc khẩn. Báo rõ điều này với mọi người từ đầu.
  5. Mỗi năm ngồi lại một lần xem mình có còn muốn làm phần việc đang giữ không, nếu thấy nặng thì báo trước để tổ tìm người thay.

Người có bệnh nền về tim, huyết áp, khớp nên tránh những việc gắng sức trong các dịp đông người như kê rạp, khiêng bàn. Thấy đau ngực, khó thở, chóng mặt khi đang làm thì dừng ngay, ngồi nghỉ; không đỡ thì gọi 115. Khi đi thăm hàng xóm mà thấy người đó có dấu hiệu cấp cứu như yếu liệt nửa người, nói khó, méo miệng, ngã không dậy được, cũng gọi 115 ngay rồi báo người nhà họ.

Câu nói mẫu khi nhận việc, khi từ chối và khi trả việc

Người mới về hưu thường được nhờ dồn dập vì ai cũng nghĩ mình rảnh. Nhận lời ngay thì vài tháng sau quá tải, từ chối thẳng thì ngại mất lòng. Mấy câu mẫu dưới đây giúp giữ được cả việc lẫn tình. Khi được nhờ lần đầu: "Em nhận ghi biên bản trước, làm vài tháng quen việc rồi xem có giúp thêm được gì không." Câu này cho thấy thiện chí mà vẫn để chừa đường.

Khi được nhờ thêm mà đã đủ việc: "Phần này em xin chưa nhận, vì em đang giữ sổ và thăm hỏi, nhận thêm sợ làm không chu đáo. Anh chị thử hỏi bác Sáu xem, bác ấy làm việc này khéo lắm." Từ chối kèm một gợi ý người khác là cách từ chối dễ nghe nhất trong ngõ xóm.

Khi muốn nhờ thêm người cùng làm: "Việc chuẩn bị Trung thu năm nay nhiều quá, em xin thêm hai người phụ, ai rảnh buổi tối thứ Sáu thì giúp em gói quà." Nói rõ việc gì, lúc nào, bao lâu thì người ta dễ nhận hơn lời kêu gọi chung chung. Và khi đến lúc trả việc vì sức không còn như trước, nói thật lý do: "Dạo này đầu gối em yếu, đi từng nhà không được nữa, em xin chuyển sang phần ghi sổ ở nhà." Không ai trách người nói thật và bàn giao tử tế.

Một năm giúp việc tổ dân phố của cô Mai

Năm đầu, cô Mai ghi biên bản mười hai buổi họp, chuyển thông báo cho đoạn ngõ mười lăm hộ gần nhà, cùng hai người khác giữ sổ đóng góp sửa đèn ngõ và tổ chức Trung thu. Cô đi thăm các cụ trên tám mươi tuổi vào dịp Tết cùng tổ trưởng, mang theo danh sách để không sót ai.

Lần căng thẳng nhất là khi một nhà nghi khoản sửa đèn ngõ chi nhiều hơn báo giá. Cô Mai mang sổ và hoá đơn sang, mời người cùng giữ sổ đi theo, ngồi giải thích từng khoản. Hoá ra nhà ấy chưa biết phải thay thêm hai cột bóng hỏng. Hiểu ra, họ còn góp thêm. Từ đó cô dán bản tóm tắt thu chi ở bảng tin nhà văn hoá sau mỗi đợt, không đợi ai hỏi.

Cô kể điều được lớn nhất không phải là con ngõ sạch hay đèn sáng, mà là cô biết rõ từng nhà. Hôm cô bị cảm mấy ngày, có ba nhà trong ngõ mang cháo sang. Việc chung mình góp cho khu phố, đến một lúc lại quay về thành sự quan tâm dành cho chính mình.

Câu hỏi thường gặp

Người về hưu có nên nhận làm tổ trưởng dân phố không?

Tuỳ sức và mong muốn. Vị trí này nhiều việc, nhiều tiếp xúc, đôi khi căng thẳng. Nên giúp việc vài tháng trước để hiểu khối lượng, rồi mới quyết có nhận hay không.

Giữ tiền đóng góp chung cần lưu ý gì nhất?

Không giữ một mình, ghi ngay khi thu, giữ hoá đơn khi chi, và công khai sau mỗi đợt. Minh bạch từ đầu là cách tốt nhất để tránh nghi ngờ về sau.

Hàng xóm không hợp tác thì làm thế nào?

Không tranh cãi tại chỗ, lắng nghe lý do, hẹn trao đổi lại. Việc cần cả tổ quyết thì đưa ra buổi họp. Vượt quá sức mình thì nhờ tổ trưởng hoặc ban điều hành tổ dân phố.

Đi thăm người ốm cần chú ý gì?

Thăm ngắn, vào giờ phù hợp, hỏi gia đình trước. Đeo khẩu trang nếu người ốm đang ho, sốt. Thấy dấu hiệu cấp cứu thì gọi 115 ngay và báo người nhà.

Muốn thôi làm việc tổ dân phố thì nói thế nào cho khéo?

Báo trước vài tháng, đề xuất người có thể thay, bàn giao sổ sách đầy đủ. Một câu như: "Sang năm em xin nghỉ phần ghi sổ, em sẽ chỉ cho người mới đến khi quen việc."

Có thể giúp việc tổ dân phố khi đang trông cháu không?

Có, nếu chọn việc linh hoạt về giờ như ghi biên bản, nhắc lịch qua tin nhắn. Tránh nhận việc cố định ban ngày trùng giờ đưa đón cháu để không phải bỏ dở.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138