KinhNe.comKính Nể
Bạn già, hội nhóm và niềm vui chung

Lập nhóm hát cho vui ở tổ dân phố: buổi hát hằng tuần của bạn già yêu ca hát

Nhóm hát của người cao tuổi giữ được lâu khi có chỗ hát cố định, giờ hợp, sổ bài chung, luật lượt hát công bằng và không biến thành nơi thi thố giọng ai hay hơn.

A circle of Vietnamese seniors in their sixties and seventies singing together under a park pavilion, one man holding a microphone, shot from slightly above, soft morning haze

Một nhóm hát của bạn già giữ được lâu khi có chỗ hát cố định, giờ hát hợp sức, sổ bài chung ai cũng chép được, và một luật lượt hát công bằng để người hát hay lẫn người hát chưa hay đều được cầm micro. Nhóm không cần người giỏi nhạc, chỉ cần một người chịu khó giữ nhịp sinh hoạt, một bộ loa vừa phải và tinh thần hát để vui chứ không để thi.

Bài này không dạy kỹ thuật thanh nhạc. Đây là chuyện tổ chức: tìm người, chọn chỗ, lo âm thanh không làm phiền hàng xóm, lập sổ bài, chia lượt, giữ quỹ nhỏ, và giữ hoà khí khi có người muốn hát mãi hoặc người tự ái vì bị chê. Kèm theo là lịch một buổi hát mẫu và những điều nên biết về giọng, hơi khi đã cao tuổi.

Vì sao hát cùng nhau hợp với người cao tuổi

Ông Bảy 69 tuổi, nghỉ hưu ba năm, trước kia chỉ hát trong bữa nhậu. Một lần dự buổi văn nghệ của hội người cao tuổi ở phường, ông được mời lên hát một bài thời trẻ. Hát xong, mấy bà cùng tổ dân phố tới bắt chuyện, hỏi ông có muốn hát cùng nhóm vào sáng thứ tư. Hai năm sau, ông thành người giữ sổ bài của nhóm mười tám người, tuần nào cũng có mặt.

Hát chung có những cái lợi rất đời thường. Có một lịch cố định để ra khỏi nhà, có người chờ mình. Hát những bài quen gợi lại ký ức, kéo theo câu chuyện về thời trẻ. Hát đòi hỏi hít thở sâu, đứng hoặc ngồi thẳng lưng, nhớ lời, theo nhịp, nên cả thân lẫn trí cùng được làm việc nhẹ nhàng. Nhiều người cao tuổi kể rằng sau buổi hát họ thấy tinh thần sảng khoái, ăn ngon, ngủ dễ hơn.

Quan trọng hơn cả, nhóm hát là nơi người ta được khen, được vỗ tay, được nhìn nhận. Ở tuổi nghỉ hưu, những khoảnh khắc như vậy không nhiều, và một nhóm hát giữ được chúng mỗi tuần.

Lập nhóm từ hai ba người

Hầu hết nhóm hát của bạn già bắt đầu rất nhỏ. Không cần chờ đủ người mới làm.

  1. Tìm hai ba người thích hát quanh mình: ở nhóm tập buổi sáng, ở buổi sinh hoạt tổ dân phố, ở đám cưới đám giỗ trong xóm.
  2. Hẹn một buổi thử hát ở nhà một người, chỉ cần một chiếc loa nhỏ và điện thoại phát nhạc nền do con cháu cài giúp.
  3. Sau ba bốn buổi, nếu thấy vui, chọn ngày giờ cố định và rủ thêm người.
  4. Báo với tổ dân phố hoặc hội người cao tuổi ở cơ sở, hỏi xem có mượn được nhà văn hoá hay sân sinh hoạt chung vào khung giờ đó không.
  5. Cử một người làm trưởng nhóm giữ lịch, một người giữ sổ bài, một người giữ quỹ nhỏ nếu có.
  6. Khi nhóm quá hai mươi người, cân nhắc tách thành hai buổi hoặc hai nhóm để ai cũng được hát.

Câu mời người mới dễ nghe: "Sáng thứ tư nhóm hát ở nhà văn hoá, chỉ hát cho vui, không cần hay, bà cứ tới nghe trước một buổi xem có thích không." Lời mời không đặt áp lực khiến người ngại hát vẫn dám tới.

Chọn chỗ hát và lo âm thanh không phiền hàng xóm

Nhóm hát hay bị phàn nàn nhất vì tiếng ồn. Chọn chỗ và giờ khéo léo tránh được phần lớn rắc rối.

Chỗ hátĐiểm hayĐiểm cần lưu ý
Nhà văn hoá tổ dân phốRộng, có ghế, có nhà vệ sinh, ít phiền aiPhải đăng ký giờ, trả lại phòng gọn gàng
Chòi hoặc sân công viênThoáng, mát buổi sớm, người qua lại có thể ghé ngheNắng mưa thất thường, loa không nên mở to khi có người tập yên tĩnh gần đó
Nhà riêng của thành viênThân mật, chủ động giờ giấcDễ làm phiền nhà bên, nên luân phiên và giữ âm lượng vừa
Phòng hát thuêÂm thanh tốt, cách âmCó chi phí, phòng kín, nhiều nơi phải leo cầu thang

Âm thanh nên giữ ở mức người ngồi cuối phòng nghe rõ là đủ. Không hát trước bảy giờ sáng hay sau chín giờ tối ở khu dân cư. Một lời chào hỏi hàng xóm sát vách, mời họ ghé nghe một buổi, thường đổi được sự khó chịu thành sự cảm thông.

Sổ bài chung và cách chọn bài

Lập sổ bài theo chủ đề. Quê hương, mùa xuân, tình yêu đôi lứa, thời áo lính, dân ca các vùng. Người giữ sổ chép lời to, rõ, mỗi bài một trang, để người mắt kém cũng đọc được.

Ưu tiên bài cả nhóm thuộc. Mỗi buổi nên có vài bài hát chung cả nhóm, ai cũng góp giọng, kể cả người ngại hát một mình. Bài chung mở đầu và kết thúc buổi hát giúp nhóm gắn kết.

Chọn giọng vừa với tuổi. Nhiều bài thời trẻ hát ở giọng cao, giờ hát lại thấy hụt. Nhờ con cháu chỉnh giọng nhạc nền thấp xuống vài cung, hát thoải mái mà không phải gồng.

Mỗi tháng học thêm một bài mới. Một bài mới mỗi tháng là vừa, cả nhóm cùng tập dần qua bốn buổi. Việc học lời mới giữ cho buổi hát không nhàm.

Ghi lại ai thích bài nào. Người giữ sổ đánh dấu bài tủ của từng người. Vào dịp sinh nhật hay mừng thọ của ai, cả nhóm hát tặng bài người ấy thích.

Lịch một buổi hát hai tiếng

Lịch dưới là mẫu cho buổi hát sáng, có thời gian nghỉ để giọng và lưng không mỏi. Giờ giấc là ví dụ giả định.

GiờPhầnGhi chú
8:00 – 8:15Đến, chào nhau, uống nước ấmNước ấm tốt cho giọng hơn nước đá
8:15 – 8:25Khởi động nhẹ: hít thở sâu, ngân nhẹ, xoay vai cổKhông ép giọng ngay khi vừa tới
8:25 – 8:40Hai ba bài hát chungAi cũng hát, người mới bớt ngại
8:40 – 9:20Lượt hát đơn hoặc song ca theo sổ đăng kýMỗi người một bài, theo thứ tự
9:20 – 9:30Nghỉ, đi lại, uống nướcNgười ngồi lâu nên đứng dậy đi vài vòng
9:30 – 9:50Tập bài mới của thángCả nhóm hát theo người thuộc nhất
9:50 – 10:00Bài chung kết thúc, hẹn tuần sauBáo tin vui buồn trong nhóm nếu có

Buổi hát hai tiếng là vừa với đa số người cao tuổi. Lâu hơn thì giọng khàn, lưng mỏi, và những người phải về lo cơm trưa cho cháu thấy khó xử khi đứng dậy giữa chừng.

Giữ hoà khí: lượt hát, lời khen và chuyện tự ái

Chuyện hay gặp nhất trong nhóm hát là có người cầm micro mãi không buông, hát ba bốn bài liền, người khác ngồi chờ rồi chán bỏ về. Cách giải quyết êm nhất là một sổ đăng ký lượt: ai tới ghi tên, hát theo thứ tự, mỗi lượt một bài. Hết vòng mà còn giờ mới quay lại vòng hai. Luật chung áp cho mọi người, kể cả trưởng nhóm, thì không ai thấy mình bị nhắm vào.

Lời góp ý về giọng hát nên tránh trước đông người. Ở tuổi này, nhiều người tới nhóm hát để vui, để có chỗ đi, không phải để được chấm điểm. Khen cụ thể thì nói to: "Bà Hạnh hôm nay vào nhịp chuẩn quá." Góp ý thì nói riêng, nhẹ nhàng, và chỉ khi người đó hỏi.

Nếu nhóm được mời biểu diễn ở dịp lễ của phường, việc chọn ai lên sân khấu dễ sinh tự ái. Có thể chọn tiết mục hát chung cả nhóm thay vì chọn vài giọng hay nhất, hoặc luân phiên người hát đơn qua các dịp. Người chưa được chọn lần này biết chắc lần sau sẽ tới lượt mình.

Đón người mới, giữ người cũ và hỏi thăm người vắng

Nhóm hát nào cũng có lúc thưa người: mùa mưa, mùa rét, dịp Tết ai cũng bận, vài người ốm dài ngày, vài người chuyển về quê với con. Muốn nhóm sống lâu thì phải có người mới đều đặn. Người mới thường tới qua lời rủ của một thành viên, nên mỗi người trong nhóm cứ vài tháng rủ thử một người quen là đủ.

Buổi đầu của người mới rất quan trọng. Trưởng nhóm giới thiệu tên trước cả nhóm, mời họ ngồi cạnh một người vui tính, đưa họ cuốn sổ bài, và không bắt hát đơn ngay. Hỏi xem họ thích bài gì, tuần sau mở sẵn nhạc nền bài ấy. Chỉ một chi tiết nhỏ như thế khiến người mới thấy mình được chờ đợi.

Với người vắng hai buổi liền, người giữ sổ nên gọi hỏi thăm. Câu hỏi nhẹ nhàng: "Mấy tuần nay không thấy bà, nhóm nhớ giọng bà, bà khoẻ không?" Nếu người đó ốm, vài thành viên có thể tới thăm và hát tặng một bài ngay tại nhà. Nhiều nhóm còn ghi âm buổi hát gửi cho người đang nằm nhà nghe, để họ vẫn thấy mình là một phần của nhóm.

Giọng và hơi khi đã cao tuổi: khi nào nên nghỉ, khi nào gặp bác sĩ

Hát là việc nhẹ, nhưng vẫn có vài điều người cao tuổi nên để ý cho mình và cho bạn trong nhóm.

  • Uống nước ấm, nghỉ giữa các bài, không hét to để át tiếng loa.
  • Ai có bệnh tim mạch, phổi, huyết áp thì hát vừa sức, ngồi hát nếu thấy mệt, và hỏi bác sĩ nếu không chắc mình nên hát bao lâu.
  • Khàn tiếng kéo dài nhiều tuần không đỡ, hoặc nuốt vướng, nên đi khám thay vì cố hát tiếp.
  • Đang hát thấy chóng mặt, hụt hơi bất thường thì dừng lại, ngồi nghỉ, báo người bên cạnh.
  • Có người đau ngực, khó thở, méo miệng, nói khó, yếu nửa người đột ngột thì gọi 115 ngay, không chờ hát xong bài.

Hát đều đặn không thay được việc khám định kỳ theo hẹn của bác sĩ. Nếu nhận thấy giọng mình thay đổi rõ trong thời gian ngắn, hoặc hay sặc khi uống nước, nên kể với bác sĩ ở lần khám gần nhất.

Nhóm nên có sẵn danh sách người nhà của từng thành viên, để khi có chuyện người trưởng nhóm biết gọi ai. Một tờ giấy dán bên trong nắp hộp đựng micro là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Không biết hát có nên tham gia nhóm hát không?

Nên, nếu bạn thích nghe và thích ngồi cùng mọi người. Nhóm hát của người cao tuổi chủ yếu để vui, có nhiều bài hát chung cả nhóm để người ngại hát một mình vẫn góp giọng được, lâu dần sẽ tự tin hơn.

Nhóm hát của bạn già cần những thiết bị gì?

Một chiếc loa vừa phải, một hai micro, điện thoại hoặc máy phát nhạc nền và cuốn sổ bài chữ to là đủ. Không cần dàn âm thanh lớn, vì to quá vừa làm phiền hàng xóm vừa khiến người nghe kém càng khó nghe rõ lời.

Làm sao để người hay giành micro nhường lượt?

Dùng sổ đăng ký lượt, mỗi người một bài mỗi vòng, áp cho mọi người kể cả trưởng nhóm. Luật chung giúp không ai cảm thấy bị nhắc riêng, và người hay hát vẫn được hát ở vòng sau nếu còn giờ.

Nhóm hát có cần thu quỹ không?

Chỉ cần nếu có khoản chi chung như điện nước nhà văn hoá, sửa loa, in sổ bài, thăm thành viên ốm. Mức đóng nhỏ, đều nhau, có người giữ, có người cùng ký sổ, báo cáo mỗi quý một lần là đủ minh bạch.

Nên hát vào giờ nào để không phiền hàng xóm?

Buổi sáng sau bảy giờ rưỡi hoặc đầu giờ chiều, tránh giờ trưa và sau chín giờ tối. Hát ở nhà văn hoá hay chòi công viên ít phiền hơn hát trong nhà phố liền kề.

Đang hát thấy mệt hoặc khàn tiếng thì làm gì?

Dừng lại, ngồi nghỉ, uống nước ấm. Khàn tiếng kéo dài nhiều tuần nên đi khám. Nếu có đau ngực, khó thở, nói khó hay yếu nửa người đột ngột thì gọi 115 ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138