KinhNe.comKính Nể
Về hưu làm gì

Năm thứ hai, thứ năm sau khi về hưu: khi nếp cũ đã nhàm thì làm mới tuần lễ thế nào

Năm đầu về hưu thường hào hứng, đến năm thứ hai, thứ năm nếp cũ bắt đầu nhàm. Cách nhận ra lúc cần đổi, giữ lại cái nền, thay cái vỏ và thử một mùa mới trong ba tháng.

A Vietnamese couple in their early seventies look over seed packets and gardening tools at a sunny kitchen table, medium shot from the side, bright mid-morning light, relaxed mood

Đến năm thứ hai, thứ năm sau khi về hưu, nhiều người thấy nếp sống đã nhàm: ngày nào cũng giống ngày nào, việc từng thích giờ làm cho xong. Đó là lúc nên giữ lại cái nền như giờ giấc, vận động, bạn bè, rồi thay cái vỏ: đổi một việc vui, thêm một việc mới, đổi chỗ, đổi người cùng làm, thử trong một mùa ba tháng.

Ví dụ giả định bác Tâm, 69 tuổi, nghỉ hưu đã năm năm. Năm đầu bác lên lịch rất đẹp: sáng đi bộ, trưa đọc sách, chiều chơi cờ với hội ở công viên, cuối tuần về quê. Năm năm sau, lịch vẫn y như thế, nhưng bác đi bộ cho có, đọc sách ngủ gật, chơi cờ với những ván quen thuộc đến mức biết trước nước đi. Bác không ốm, không buồn, chỉ thấy mỗi ngày nhạt dần. Bài này dành cho giai đoạn ít ai nói tới: không phải những tháng đầu bỡ ngỡ, mà những năm sau khi mọi thứ đã yên.

Vì sao năm thứ hai, thứ năm lại khó theo một kiểu khác

Những tháng đầu về hưu có cái mới của sự tự do: ngủ dậy không cần đồng hồ, thử việc này việc kia, gặp lại bạn cũ. Rồi một nếp sống hình thành. Nếp sống tốt là điều đáng mừng, nó giữ cho ngày có hình dạng và cho sức khoẻ có nền. Nhưng nếp sống cũng có tuổi. Khi mọi thứ lặp lại đủ lâu, đầu óc không còn phải chú ý, và cảm giác hứng thú giảm dần.

Ở năm thứ hai, nhiều người nhận ra những việc mình chọn trong năm đầu là chọn vội: nhận lời vì ngại từ chối, tham gia vì bạn rủ. Ở năm thứ năm, sức khoẻ và hoàn cảnh đã đổi: con cháu lớn hơn, bạn bè có người chuyển đi, cơ thể có chỗ không như trước. Lịch cũ không còn vừa với người mới. Đó không phải là dấu hiệu đáng lo, mà là dấu hiệu đến lúc chỉnh lại.

Điều cần phân biệt là nhàm chán với tâm trạng nặng nề. Nhàm là khi việc cũ không còn thú vị nhưng mình vẫn muốn tìm cái mới. Nặng nề là khi chẳng còn muốn gì, ăn ngủ thay đổi rõ, kéo dài nhiều tuần. Trường hợp sau nên nói với người thân và đi khám để được tư vấn, không nên tự xử lý bằng cách đổi lịch.

Dấu hiệu nếp sống đang cần làm mới

Hãy tự soát trong một tuần. Có từ ba dấu hiệu trở lên là lúc nên ngồi lại xem lịch:

  • Làm một việc quen mà không nhớ được mình đã làm gì trong buổi đó.
  • Mong đến cuối buổi hơn là mong đến đầu buổi của những việc từng rất thích.
  • Kể chuyện với con cháu mà không có gì mới để kể từ tháng trước.
  • Ngủ ngày nhiều hơn trước dù đêm vẫn ngủ đủ, vì "chẳng có gì làm".
  • Có những việc vẫn làm chỉ vì đã nhận lời từ lâu, không biết thôi thế nào.
  • Nghĩ tới tuần sau mà không thấy có việc nào mình mong đợi.

Bác Tâm có năm trên sáu dấu hiệu. Bác bảo khi đọc danh sách này bác mới hiểu cảm giác nhạt kia không phải do mình già đi, mà do lịch của mình không lớn lên cùng mình.

Cũng nên để ý xem cảm giác nhạt có đi kèm những thay đổi về cơ thể không: nhìn kém hơn, nghe kém hơn, ngủ chập chờn, đau khớp làm ngại ra ngoài. Nhiều khi việc thấy nhàm thật ra là vì một trở ngại nhỏ chưa được xử lý, như đôi kính đã không còn hợp làm đọc sách mỏi mắt. Đi khám mắt, khám tai định kỳ theo lời bác sĩ có khi giải quyết được nửa phần nhàm chán.

Giữ cái nền, thay cái vỏ

Làm mới nếp sống không phải là đập bỏ tất cả. Cái nền giữ sức khoẻ và quan hệ nên giữ; cái vỏ, tức là việc cụ thể, nơi chốn, người cùng làm, thì đổi được.

Phần của nếp sốngGiữ nguyênCó thể đổi
Giờ giấcGiờ dậy, giờ ăn, giờ ngủ trưaBuổi nào làm việc gì
Vận độngSố buổi vận động mỗi tuầnHình thức: đi bộ sang bơi, sang dân vũ, sang làm vườn
Bạn bèNhững người thân thiếtNơi gặp, cách gặp, thêm người mới
Việc có íchCam kết đang giữ với gia đìnhMột việc ngoài nhà có thể đổi sang việc khác
Niềm vuiThói quen nhỏ như trà sáng, nghe nhạcMột sở thích lớn có thể thay bằng môn mới
Nơi chốnNhà ởCung đường đi bộ, quán quen, chỗ ngồi đọc sách

Bác Tâm giữ giờ dậy và số buổi đi bộ, nhưng đổi cung đường từ bờ hồ quen sang đường ven sông xa hơn một chút, đi cùng một nhóm mới. Bác thôi chơi cờ chiều thứ Hai và thứ Năm, giữ lại thứ Bảy, dành hai buổi chiều trống cho việc học đóng một cái kệ gỗ cùng ông thợ đầu ngõ.

Thử một mùa mới trong ba tháng

Ba tháng là một mùa: đủ dài để biết việc mới có hợp không, đủ ngắn để không thấy mình bị trói. Cách làm:

  1. Chọn một việc để thôi hoặc giảm: việc đang làm chỉ vì đã nhận lời, hoặc việc đã nhàm nhất. Báo trước với người liên quan, cảm ơn họ.
  2. Chọn một việc mới để thử: một môn học, một nhóm mới, một cung đường mới, một việc tay chân chưa từng làm. Chọn thứ mình tò mò, không cần thứ người khác khen.
  3. Ghi lịch ba tháng, đánh dấu mốc giữa mùa để xem lại. Mời vợ hoặc chồng, hoặc một người bạn cùng thử nếu được.
  4. Mỗi tuần ghi một hai dòng: việc mới hôm nay thế nào, có điều gì lạ, có muốn tiếp không.
  5. Hết mùa, chọn một trong ba: giữ việc mới thành nếp, đổi sang việc khác, hoặc quay lại việc cũ với cái nhìn khác. Cả ba đều là kết quả tốt.

Điều quan trọng là cho mình quyền thử mà không phải thành công. Việc mới có thể không hợp, và biết điều đó cũng là học được một điều về chính mình ở tuổi này. Người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ trước khi chọn việc mới đòi vận động nhiều hơn mức đang quen.

Ba kiểu làm mới, ba người khác nhau

Ông Hải, 72 tuổi, người quen làm một mình. Năm năm nay ông chăm vườn rau trên sân thượng mỗi sáng. Thấy nhạt, ông không bỏ vườn mà đổi cách chơi: chuyển sang trồng thử các giống rau của quê vợ, mỗi mùa một giống, ghi lại cách trồng. Cũng là vườn ấy, nhưng mỗi mùa có một câu hỏi mới để tò mò. Kiểu làm mới này hợp với người không thích đổi lớn, chỉ cần thêm một lớp mới vào việc quen.

Bà Nga, 66 tuổi, người thích đông vui. Bà dân vũ ở sân chung cư ba năm, nhóm bắt đầu thưa người. Bà rủ ba người trong nhóm cùng chuyển sang học hát dân ca ở nhà văn hoá phường, mỗi tuần hai buổi. Vẫn những người bạn cũ, nhưng là một việc mới hẳn. Kiểu làm mới này giữ người, đổi việc.

Bác Tâm, 69 tuổi, người cần thử thách. Như đã kể, bác học đóng đồ gỗ đơn giản với ông thợ đầu ngõ. Việc này khó với bác, phải học từ cách cầm cưa. Nhưng chính cái khó làm bác tỉnh táo, buổi nào về cũng kể chuyện với vợ. Kiểu làm mới này đổi cả việc lẫn người, hợp với ai đang thấy mình cần được thử thách lại.

Điểm chung của ba người. Không ai bỏ hẳn nếp sống cũ. Họ giữ giờ giấc, giữ vận động, giữ bạn thân, chỉ đổi một mảnh. Và cả ba đều thử trong một mùa trước khi quyết định giữ lâu dài. Người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ khi việc mới đòi dùng sức hay dùng dụng cụ sắc như đồ mộc.

Khi hoàn cảnh đã đổi: chỉnh lịch theo sức của năm thứ năm

Năm thứ năm sau khi về hưu, nhiều người đã bước sang tuổi gần bảy mươi hoặc hơn. Sức khoẻ có thể không còn như năm đầu: đi bộ xa thấy mỏi hơn, ngồi lâu thấy đau lưng, mắt mau mỏi. Lịch được dựng cho người sáu mươi đôi khi không hợp với người sáu mươi lăm, bảy mươi. Làm mới nếp sống lúc này không chỉ để bớt nhàm, mà để vừa với cơ thể hiện tại.

Một số điều chỉnh thường gặp: chuyển việc vận động sang buổi sáng sớm và chia nhỏ hơn; thay những việc phải đi xa bằng việc gần nhà; đổi môn đòi sức bền sang môn đòi sự khéo; giảm số buổi gặp đông người, tăng số buổi gặp ít người mà thân. Không phải là thu hẹp đời sống, mà là đổi hình dạng của nó cho hợp.

Năm thứ năm cũng là lúc hoàn cảnh gia đình hay đổi: cháu lớn không cần đưa đón nữa, con chuyển đi xa, bạn đời có thể cần được chăm nhiều hơn. Mỗi thay đổi ấy mở ra hoặc lấy đi những khoảng thời gian trong tuần. Ngồi lại với cả nhà, nhìn tuần lễ mới như một tờ giấy trắng một phần, giúp tránh việc giữ một cái lịch đã không còn hợp chỉ vì quen.

Nói chuyện với người trong nhà khi muốn đổi nếp

Người cao tuổi đổi nếp đôi khi làm người trong nhà ngạc nhiên, nhất là khi bỏ một việc quen đã lâu. Nên nói trước, nói rõ lý do. Câu mẫu với bạn đời: "Mình thấy chơi cờ chiều thứ Hai thứ Năm dạo này nhạt quá. Mình thử ba tháng học làm đồ gỗ với ông Năm đầu ngõ, bà thấy thế nào?" Câu này mời người kia góp ý, không đặt họ trước việc đã rồi.

Với con cháu: "Dạo này bố muốn thử cái mới, các con thấy chỗ nào hay hay thì giới thiệu bố." Con cháu thường thấy những cơ hội ông bà không thấy: một lớp học ở nhà văn hoá phường, một nhóm đi bộ mới lập, một việc ở nhà con cần người giúp. Với bạn cũ khi thôi một hoạt động chung: "Tớ tạm nghỉ mấy buổi chiều, thứ Bảy vẫn ra chơi với các ông như cũ." Nói rõ phần nào vẫn giữ giúp bạn bè không thấy bị bỏ rơi.

Câu hỏi thường gặp

Thấy cuộc sống về hưu nhàm chán có phải là bất thường không?

Không bất thường. Nếp sống lặp lại lâu thì hứng thú giảm là chuyện tự nhiên. Nếu kèm mất hứng với mọi thứ, ăn ngủ thay đổi rõ, kéo dài nhiều tuần, nên nói với người thân và đi khám.

Bao lâu nên xem lại lịch tuần một lần?

Mỗi năm ít nhất một lần, tốt nhất vào một dịp cố định như đầu năm mới hoặc sinh nhật. Ngoài ra khi hoàn cảnh đổi như sức khoẻ, nơi ở, con cháu thì xem lại ngay.

Bỏ một việc đã nhận lời lâu năm có bị coi là thiếu trách nhiệm không?

Không, nếu báo trước, bàn giao rõ và cảm ơn mọi người. Ai cũng có quyền đổi việc theo sức và theo mong muốn của mình, nhất là ở tuổi về hưu.

Lớn tuổi rồi có nên thử việc hoàn toàn mới không?

Nên, nếu đó là việc mình tò mò và vừa sức. Thử trong một mùa ba tháng, không cần giỏi, chỉ cần thấy vui. Việc đòi vận động nhiều thì hỏi bác sĩ trước.

Vợ chồng muốn đổi nếp khác nhau thì làm sao?

Mỗi người có quyền có phần riêng. Giữ vài việc làm chung như bữa ăn, đi bộ buổi sáng, còn lại mỗi người thử việc mình thích rồi kể cho nhau nghe.

Làm mới nếp sống có cần tốn kém không?

Không nhất thiết. Đổi cung đường đi bộ, đổi người cùng làm, nhận một việc giúp ở tổ dân phố, học một món ăn mới đều không tốn bao nhiêu. Việc tốn kém thì nên bàn với gia đình trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138