KinhNe.comKính Nể
Đi chơi, du lịch khi tuổi đã cao

Ngoài 60 mới đi máy bay lần đầu: tự làm thủ tục và giữ sức trên chuyến bay

Lần đầu đi máy bay khi đã ngoài 60: các bước từ cửa sân bay tới chỗ ngồi, ù tai, ngồi lâu, uống nước, đi vệ sinh và khi nào cần hỏi bác sĩ trước.

An older Vietnamese man in his sixties sitting by an airplane window seat, gazing at bright clouds, over the shoulder view, face softly out of focus, airy morning light

Người ngoài 60 đi máy bay lần đầu chỉ cần nắm bốn chặng: làm thủ tục, qua cửa kiểm tra an ninh, chờ ở cửa ra máy bay và ngồi trên chuyến bay; mỗi chặng đều có nhân viên hướng dẫn và không có gì phải vội nếu đến sân bay sớm. Cái khó với người lần đầu thường không phải thủ tục, mà là cảm giác lạ: tai ù khi cất cánh, ngồi một chỗ lâu, không biết lúc nào được đứng dậy.

Bài này đi theo từng chặng như một người cầm tay chỉ việc, rồi dành phần lớn cho chuyện giữ sức trên chuyến bay và chuyện nên hỏi bác sĩ gì trước khi bay. Những việc như đặt vé, đổi vé, đặt xe lăn hỗ trợ tại sân bay là đề tài riêng; ở đây giả định ông bà còn tự đi lại vững và muốn tự làm.

Nỗi lo của người lần đầu bay là bình thường

Ông Bảy, 67 tuổi, cả đời đi đâu cũng bằng xe khách và tàu hoả. Con gái mua vé cho ông bay vào thăm cháu ngoại. Mấy đêm trước ngày bay ông khó ngủ, không phải vì sợ máy bay rơi, mà vì sợ lúng túng: không biết đứng ở quầy nào, không biết cởi giày hay không, sợ người phía sau sốt ruột. Ông kể sau chuyến bay rằng mọi thứ dễ hơn ông nghĩ nhiều, chỉ cần đến sớm và cứ hỏi. Lần thứ hai ông tự đi, còn chỉ đường cho một bà cụ cùng chuyến đang loay hoay tìm cửa ra máy bay.

Lo lắng trước một việc chưa làm bao giờ là phản ứng tự nhiên ở mọi lứa tuổi. Người trẻ lần đầu bay cũng bối rối y như vậy. Cách tốt nhất để giảm lo là biết trước từng bước sẽ diễn ra thế nào, và tự cho mình nhiều thời gian. Khi biết trước, mọi thao tác ở sân bay chỉ còn là làm theo thứ tự. Nhiều người còn nhờ con cháu xem trước ảnh hoặc video về sân bay mình sẽ đi để hình dung quầy thủ tục, cửa kiểm tra an ninh trông thế nào.

Bốn chặng ở sân bay, làm từng bước

Nên có mặt ở sân bay sớm hơn mức hãng khuyên khoảng nửa tiếng. Thời gian dư này là để đi chậm, đi vệ sinh, ngồi nghỉ mà không phải nhìn đồng hồ.

  1. Vào nhà ga, tìm quầy làm thủ tục của hãng mình đi. Nếu không thấy, hỏi bất kỳ nhân viên mặc đồng phục nào, đưa họ vé hoặc mã đặt chỗ con cháu đã ghi sẵn trên giấy.
  2. Tại quầy, đưa giấy tờ tùy thân và gửi vali. Nhận lại thẻ lên máy bay, trên đó có số ghế, số cửa ra máy bay và giờ lên máy bay. Nhờ nhân viên khoanh giúp hai số quan trọng là số cửa và giờ lên máy bay.
  3. Qua cửa kiểm tra an ninh: bỏ túi xách, áo khoác, thắt lưng, đồ kim loại vào khay. Thuốc theo đơn mang theo người được, nên để chung một túi trong suốt cho dễ kiểm. Nếu được yêu cầu, chỉ cần làm theo hướng dẫn của nhân viên, không cần vội.
  4. Tìm cửa ra máy bay theo số trên thẻ, ngồi chờ ở ghế gần cửa. Đi vệ sinh trước khi lên máy bay. Khi loa gọi chuyến của mình, xếp hàng; người cao tuổi thường được mời lên trước.
  5. Lên máy bay, đưa thẻ cho tiếp viên, họ sẽ chỉ chỗ ngồi. Hành lý xách tay nhỏ đặt dưới ghế trước mặt; túi to hơn nhờ tiếp viên cất giúp lên ngăn trên đầu.

Ở bất cứ bước nào, nếu không chắc thì hỏi. Nhân viên sân bay gặp người lần đầu bay mỗi ngày, hỏi họ không có gì ngại. Một câu như "Chú đi lần đầu, cháu chỉ giúp chú quầy này với" thường được đáp lại rất nhiệt tình.

Chọn chỗ ngồi và mang gì lên máy bay

Ghế cạnh lối đi cho người hay đi vệ sinh. Đứng lên đi lại, đi vệ sinh không phải nhờ người bên cạnh đứng dậy. Ghế cạnh cửa sổ thì được ngắm mây, hợp với chuyến ngắn và người ít phải đứng lên.

Ghế gần phía trước cho người ngại đi xa. Lên xuống máy bay nhanh hơn, ít phải đi dọc lối hẹp. Khi đặt vé, nhờ con cháu chọn chỗ trước nếu hãng cho chọn.

Túi đeo nhỏ luôn ở bên người. Trong túi có giấy tờ, thẻ lên máy bay, thuốc theo đơn, kính đọc, một chiếc áo mỏng vì trong khoang thường lạnh, khăn giấy và kẹo ngậm. Không để thuốc trong vali ký gửi.

Một chai nước rỗng. Qua cửa an ninh không mang nước theo được, nhưng chai rỗng thì được. Bên trong có chỗ lấy nước để mang lên máy bay uống dần.

Ăn nhẹ trước khi ra sân bay. Bụng đói dễ chóng mặt, bụng quá no dễ đầy hơi khi máy bay lên cao. Một bữa nhẹ quen bụng trước khi đi khoảng hai tiếng là vừa. Người có bệnh đường huyết nên mang theo bánh nhỏ trong túi đeo, phòng khi chuyến bay chậm giờ.

Giày dễ cởi, quần áo rộng. Giày quen chân, dễ xỏ, không buộc dây. Quần áo rộng giúp ngồi lâu đỡ bó, chân bớt tê.

Giữ sức trên chuyến bay: tai, chân, nước và giấc ngủ

Ù tai khi máy bay cất cánh và hạ cánh là do áp suất trong khoang thay đổi. Phần lớn người chỉ thấy tai căng, nghe nhỏ đi trong vài phút. Nuốt nước bọt, ngáp, nhai kẹo, ngậm kẹo hoặc uống từng ngụm nước nhỏ giúp tai cân bằng lại. Người đang sổ mũi, nghẹt mũi nên hỏi bác sĩ trước khi bay, vì lúc đó tai dễ đau hơn.

Ngồi lâu một chỗ làm chân nặng, mắt cá chân có thể hơi sưng. Trong lúc ngồi, cứ nửa tiếng một lần co duỗi bàn chân, xoay cổ chân, nhón gót, gồng nhẹ bắp chân. Chuyến từ hai tiếng trở lên thì khi đèn thắt dây an toàn tắt, đứng dậy đi dọc lối một hai lượt. Người từng bị huyết khối, suy tĩnh mạch hoặc bệnh tim nên hỏi bác sĩ cách giữ chân trên chuyến bay dài, có cần mang tất y khoa hay không.

Không khí trong khoang khô, nên uống nước đều từng ngụm, ít trà đặc, cà phê và rượu bia. Nếu chuyến bay dài, nghỉ mắt một lát cũng được, nhưng đừng ngủ một mạch nhiều giờ trong tư thế gập chân; thức dậy giữa chừng đi lại một chút rồi ngủ tiếp.

Mỗi loại cảm giác trên máy bay và nên làm gì

Phần lớn cảm giác lạ trên máy bay là bình thường và qua nhanh. Bảng dưới phân biệt cái nào chỉ cần tự xử lý, cái nào cần báo tiếp viên ngay.

Cảm giácThường do đâuNên làm gì
Tai ù, căng khi lên xuốngÁp suất thay đổiNuốt, ngáp, ngậm kẹo, uống từng ngụm nước
Hẫng bụng khi máy bay rungMáy bay qua vùng khí độngThắt dây an toàn, ngồi yên, thở chậm
Chân tê, nặngNgồi lâu một tư thếCo duỗi bàn chân, đứng dậy đi lại khi được phép
Khô họng, khô mắtKhông khí trong khoang khôUống nước đều, chớp mắt, nghỉ mắt
Hồi hộp, run tay vì loCăng thẳng lần đầu bayThở chậm, trò chuyện với người bên cạnh, nghĩ tới nơi sắp đến
Đau ngực, khó thở, tê yếu một bênCó thể là cấp cứuBấm nút gọi tiếp viên ngay, nói rõ triệu chứng

Tiếp viên được huấn luyện để xử lý tình huống sức khoẻ trên máy bay. Khi thấy bất thường, đừng ngại làm phiền; báo sớm luôn tốt hơn chịu đựng. Khi đã xuống máy bay mà vẫn đau ngực, khó thở, nói khó hoặc yếu nửa người thì gọi 115 ngay.

Khi máy bay hạ cánh: từ chỗ ngồi tới cửa đón

Nhiều người lần đầu bay chuẩn bị kỹ chặng đi mà quên chặng đến. Thật ra lúc máy bay hạ cánh là lúc dễ rối nhất, vì ai cũng vội đứng dậy, lấy đồ, xếp hàng. Người cao tuổi cứ đi chậm theo thứ tự sau.

  1. Ngồi yên cho tới khi máy bay dừng hẳn và đèn thắt dây an toàn tắt. Không cần đứng dậy cùng mọi người; đợi lối đi thưa rồi mới đứng.
  2. Khi đứng lên, vịn tay vào lưng ghế, đứng yên vài giây cho khỏi choáng, vì ngồi lâu rồi đứng dậy nhanh dễ hoa mắt.
  3. Kiểm lại chỗ ngồi, túi trước mặt và ngăn hành lý trên đầu: kính, áo khoác, túi thuốc là những thứ hay bị bỏ quên nhất.
  4. Đi theo dòng người và theo hướng dẫn của nhân viên tới khu nhận hành lý. Tìm băng chuyền có số chuyến bay của mình, đứng chờ ở chỗ không đông.
  5. Vali nặng thì nhờ người bên cạnh hoặc nhân viên nhấc giúp khỏi băng chuyền. Không cố kéo một mình, dễ đau lưng hoặc mất thăng bằng.
  6. Ra cửa đón, gọi hoặc nhắn tin cho người đón theo đúng cửa đã hẹn. Nếu chưa thấy ai, ngồi ở ghế gần cửa chờ, đừng đi lang thang tìm.

Chuyến bay về thì làm lại đúng các bước ở chặng đi. Lần thứ hai, hầu hết mọi người đã tự tin hơn hẳn, nhiều người còn kể lại kinh nghiệm cho bạn già ở nhà.

Nên hỏi bác sĩ gì trước khi bay

Người khoẻ, không có bệnh nền đang theo dõi thì thường không cần khám riêng trước chuyến bay ngắn. Nhưng nếu đang có một trong các tình trạng sau, nên hỏi bác sĩ đang theo dõi mình vài tuần trước ngày bay: bệnh tim, bệnh phổi, huyết áp chưa ổn, đường huyết hay lên xuống, vừa mổ hoặc vừa nằm viện, từng bị huyết khối, đang viêm xoang, viêm tai, hoặc đang dùng thuốc chống đông.

Có vài câu nên hỏi thẳng: tình trạng của mình có bay được không, chuyến bay dài bao nhiêu thì ổn, thuốc theo đơn uống thế nào khi giờ giấc thay đổi, cần mang theo giấy tờ gì về bệnh, có cần mang tất hỗ trợ cho chân không. Ghi các câu trả lời ra giấy, để chung với thuốc trong túi đeo. Đừng tự ý thêm thuốc ngủ, thuốc chống say để bay cho dễ chịu nếu chưa hỏi bác sĩ, vì có thuốc làm người cao tuổi lơ mơ, dễ ngã khi đứng dậy.

Câu hỏi thường gặp

Người ngoài 70 lần đầu đi máy bay có cần người đi kèm không?

Người còn tự đi lại vững, nghe nhìn tốt có thể tự đi. Nên đến sớm, ghi sẵn mã đặt chỗ trên giấy, và hỏi nhân viên khi không chắc. Chuyến đầu có người đi cùng thì càng yên tâm.

Mang thuốc lên máy bay có bị giữ lại không?

Thuốc theo đơn thường được mang theo người. Để thuốc trong vỏ hộp gốc, kèm đơn thuốc, gom vào một túi trong suốt cho dễ kiểm. Thuốc dạng lỏng nên hỏi trước quy định của hãng.

Bị ù tai khi máy bay hạ cánh có sao không?

Phần lớn chỉ là do áp suất thay đổi, nuốt, ngáp hoặc nhai kẹo sẽ đỡ sau ít phút. Nếu tai đau nhiều, nghe kém kéo dài sau khi xuống máy bay thì nên đi khám.

Ngồi máy bay lâu bị sưng chân có nguy hiểm không?

Hơi nặng chân sau chuyến bay dài là thường gặp và thường hết sau khi đi lại. Nếu một bên chân sưng to, đau, nóng đỏ hoặc kèm khó thở thì cần đi khám ngay.

Sợ đi máy bay thì làm sao cho đỡ?

Biết trước từng bước, chọn ghế cạnh lối đi, thở chậm khi máy bay rung và trò chuyện với người bên cạnh giúp đỡ lo. Đừng tự uống thuốc an thần nếu chưa hỏi bác sĩ.

Có bệnh tim thì có đi máy bay được không?

Nhiều người có bệnh tim vẫn bay được khi bệnh đã ổn định. Việc này phải do bác sĩ đang theo dõi quyết định, nên hỏi trước vài tuần và mang theo giấy tờ y tế khi đi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138